भा.प्रौ.सं मुंबई में औषधीय उद्यान

 

 

भा.प्रौ.सं मुंबई हरित परिसर पहल समिति के प्रयासों से यांत्रिकी अभियांत्रिकी विभाग के निकट में स्थित औषधीय उद्यान का उद्घाटन किया गया। प्रा.के.वी.के.राव,संकायाध्याक्ष (आईपीएस) तथा हरित परिसर पहल समिति के सदस्य इस अवसर पर उपस्थित थे। इस अवसर पर 70 औषधीय पौधों की प्रजातियाँ ,जैसे अबरस प्रीकैटोरीस एल.,बाकोपा मोनेरी (एल) पेन्न.,ऐगेल मार्मेलोस कोर.,(अन्य की सूची निम्नवत है) का रोपण किया गया।

 

उद्यान में रोपित पौधों की सूची

Sr. No

प्रचलित नाव

 

Botanical Names

Family

Habit

1.

गुंज

चिर्मीटी

Abrus precatorius L.

Fabaceae

Twiner

2.

खैर

खैर

Acacia catechu (L.f.) Willed

Mimosaceae

Tree

3.

शिकेकाई

चिकेकाई, ऐल, रस्सोल

Acacia concinna (willed) DC.

Mimosaceae

Shrub

4.

आघाडा

 चिरचिरा, लटजिरा

Achyranthes aspera L.

Amaranathceae

Herb

5.

बेल

बेल

Aegle marmelos (L) Corr.

Rutaceae

Tree

6.

शिरीषसिरस

--

Albizia lebbeck (L.) Bth.

Mimosaceae

Tree

7.

सातवीन

छातीआन

Alstonia scholaris (L) R.Br.

Apocynaceae

Tree

8.

काजू

 हिज्जलीबदाम

Anacardium occidentale L.

Anacardiaceae

Tree

9.

सीताफळ

शरिफा

Annona squamosa

Annonaceae

Tree

10.

सुपारी

सुपारी

Areca catechu L.

Arecaceae

Tree

11.

फणस

 कथल

Artocarpus heterophyllus Lam

Moraceae

Tree

12.

शतावरी

शतावर

Asparagus racemosus willd.

Liliaceae

Shrub

13

निमनिंब

--

Azadirachta indica A. Juss.

Meliaceae

Tree

14.

कळक

--

Bambusa arundinacea (Retz.) willd.

Poaceae

Shrub

15.

ब्रम्ही

ब्रम्ही

Bacopa monnieri (L) penn.

Scrophulariaceae

Herb

16.

कांचन

कांचनार

Bauhinia purpurea L.

Caesalpiniaceae

Tree

17.

अपाठा

कचनार

Bauhinia racemosa Lam.

Caesalpiniaceae

Tree

18.

लाजाळू

--

Biophytum sensitivum (L) DC

Oxalidaceae

Herb

19.

पांढरी पुंनर्वा

--

Boerhavia arecta L.

Nyctaginaceae

Shrub

20.

पुनंर्वा

साट / ठिक्रि,

Boerhavia repens L.

Nyctaginaceae

Herb

21.

सागरगोटा

---

Caesalpinia bouduc (L) Roxb

Caesalpiniaceae

Shrub

22.

मिरची

मिरची

Capsicum annum L.

Solanaceae

Herb

23.

कुंभी

--

Careya arborea Roxb.

Leacythidaceae

Tree

24.

करवी

--

Carvia callosa (wall) Bremek

Acanthaceae

Shrub

25.

बहावा

 अमलतास

Cassia fistula L.

Caesalpiniaceae

Tree

26.

करवंद

 कर्रोदा

Carissa congesta Wight

Apocynaceae

Shrub

27.

भेलीमाड

--

Caryota urens L.

Arecaceae

Tree

28

दालचिनी,   तमालपत्र

दारचिनी, तेजपात

Cinnamomum zeylanicum Blume

Lauraceae

Tree

29.

लिंबू

निम 

Citrus limon (L.) Burm.

Rutaceae

Tree

30.

गोकर्ण

अप्रजित

Clitoria ternatea L.

Fabaceae

Climber

31.

नारळ

नारियल

Cocos nucifera L.

Arecaceae

Tree

32.

गवतीचहा

--

Cymbopogon citratus.

Poaceae

Herb

33.

आवळा

आओला

Emblica officinalis Gaertn.

Euphorbiaceae

Tree

34.

डिकेमाली

डिकामाली

Gardenia resinifera Roth

Rubiaceae

Shrub

35.

मुरुडशेंग

  मारोरफाली

Helicteres isora L.

Sterculiaceae

Shrub

36.

जास्वंद

जासुन्द

Hibiscus rosa – sinensis L.

Malvaceae

Herb

37.

अडुळसा

अरुसा

Justicia adhatoda L.

Acanthaceae

Shrub

38.

पानफुठी

--

Kalanchoe pinnata (Lam.) Pers.

Crassulaceae

Herb

39.

घाणेरी, टनटणी

--

Lantana camara L. var. aculeata

Verbenaceae

Shrub

40.

बकुळ

--

Mimusops elengi L.

Sapotaceae

Tree

41.

काळम

--

Mitragyna parvifolia (Roxb.) Korth

Rubiaceae

Tree

42.

कडीपत्ता

करिपता

Murraya koenigii (L) spreng.

Rutaceae

Tree

43

कान्हेर

--

Nerium indicum Mill.

Apocynaceae

Shrub

44.

तुळस

 कालातुल्सी

Ocimum tenuiflorum L.

Lamiaceae

Herb

45.

रिंगी, रिठा

रिटा

Sapindus laurifolius Vahl

Sapindaceae

Tree

46.

सीताअशोक

--

Saraca asoca (Roxb)De Wilde

Caesalpiniaceae

Tree

47.

जाभूळ

जामुन, जामन

Syzygium cumini (L) Skeels

Myrtaceae

Tree

48.

निर्गुडी, निगड

संभालू, निर्गुडी

Vitex negundo L.

Verbenaceae

Shrub

49.

अश्वगंधा

--

Withania somnifera (L) Dunal

Solanaceae

Tree

50.

अद्रक, आले, सुंठ

अदरक

Zingiber officinale Rosc.

Zingiberaceae

Herb

51.

कोरफड

कुमारी

Aloe vera (L) Burm F.

Liliaceae

Herb

52.

शेंद्री

 सिंन्दुरीया

Bixa orellana L.

Bixaceae

Tree

53.

बांबू

बांस

Bambusa arundinacea

Gramineae

Herb

55.

 लिंबारा

काळीखरुज

Melia Composita Willd.

Meliaceae

Tree

56.

चिंच

इमली 

Tamarindus indica

Caesalpinae

Tree

58.

नागरमोथा

नागरमोथा

Cyperus Scariosus

Cyperaceae

Herb

59

घायपात

बनआरस

Agave Americana

Amaryllideae

Herb

60

 हळद

हळदी

Curcuma Longa

Scitamineae

Herb

61

हाडमोड

 पतपुदू

Viscum articulatum

Loranthaceae

Herb

62

पुदिना

पुदिना

Mentha Sylvestris

 

 

63

भोकर

 बडा लसोडा

Cordia latifolia

Boragineae

Tree

64

मेडशिंगी

मेडशिंगी

Dolichandrone falcata (wall. Ex DC) Seem

Bignoniaceae

Tree

65

वावडिंग

बाबरंग

Embelia Ribes

Myrsinaceae

Shrub

66

बीबा

 भेला, भिलावा

Semecarpus anacardium L.

Anacardiaceae

Herb

67

गुलवेल

गिलोय, गुरच

Tinospora cordifolia

Menispermaceae

Shrub

68

कडूनिंब

निम  

Azadirachta indica

Meliaceae

Tree

69

पारिजातक

हारसिंघार

Nyctanthes arbor tristis

Onleaceae

Shrub

70

जाई

जाई

Jasminum

Auriculatum

Shrub